4 Haziran 2026 tarihinde ABD Kongresi’nde gerçekleştirilen Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi oturumunda, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına dönüşü hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu. Rubio’nun açıklamaları, Ankara ile Washington arasında yeniden gündeme gelen F-35 tartışmalarının seyrini değiştirdi.
Oturumda söz alan Demokrat Parti üyesi Temsilci Dina Titus, ABD’nin Ankara Büyükelçisi Thomas Barrack’ın Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılabileceğine dair yaptığı açıklamaları eleştirdi. Titus, Barrack’ın ifadelerinin Washington’un resmi politikasıyla çeliştiğini belirterek Rubio’dan net bir tutum talep etti.
Rubio, Türkiye’nin geçmişte F-35 programının ortaklarından biri olduğunu hatırlattı. Ancak Ankara’nın Rusya’dan aldığı S-400 hava savunma sisteminin, Türkiye’nin programdan dışlanmasının temel nedeni olduğunu vurguladı. Dışişleri Bakanı, mevcut mevzuatın değişmemesi durumunda Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını edinmesinin imkânsız olduğunu belirtti. Ayrıca, sürecin yalnızca siyasi değil, aynı zamanda yasal boyutları olduğunu, ilgili kanunlar ve Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın (NDAA) Washington’un atacağı adımları belirlediğini ifade etti.
Türkiye ile ABD arasındaki F-35 krizi, 2019 yılında Ankara’nın Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini teslim almasının ardından yeni bir boyut kazanmıştı. Washington, S-400’lerin F-35’lere ait kritik teknolojik bilgilerin Rusya’ya geçişine yol açabileceği gerekçesiyle Türkiye’yi programdan çıkarmıştı. Ardından ABD, Hasımlarla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) çerçevesinde Türkiye’ye yaptırımlar uygulamıştı ve bu, Türkiye’yi söz konusu yasayla yaptırım uygulanan ilk NATO müttefiki haline getirmişti. Türkiye’nin F-35 programına yaptığı milyarlarca dolarlık yatırım ise uzun süre tartışma konusu olmuştu.
Son dönemde, ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack’ın yaptığı açıklamalar Türkiye için yeni bir umut kaynağı olmuştu. Barrack, S-400 meselesinin çözülmesi durumunda Türkiye’nin programa dönebilme ihtimalinin değerlendirilebileceğini belirtmişti. Ancak Rubio’nun son açıklamaları, Washington yönetiminin mevcut tutumunda herhangi bir değişiklik olmadığını ortaya koydu.
F-35 programına geri dönüş, Türkiye için hava kuvvetlerinin modernizasyonu ve savunma sanayii açısından stratejik bir öneme sahipken, ABD tarafı Türkiye’nin S-400 sistemlerine dair tutumunu değiştirmesi gerektiğini vurgulamayı sürdürüyor. Ayrıca, Kongre’de Türkiye’ye F-35 satışına karşı güçlü bir muhalefetin olduğu da dikkat çekiyor.
