Adada, antik Pisidia bölgesinin en önemli yerleşim merkezlerinden biri olarak, 17 asırlık sırlarını gün yüzüne çıkarıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Geleceğe Miras Projesi” çerçevesinde yapılan kazı çalışmaları, bu tarihi kentin Anadolu tarihine olan katkısını ortaya koyuyor. Süleyman Demirel Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve kazı başkanı Doç. Dr. Ahmet Mörel, Adada’nın Helenistik dönemden Geç Antik döneme kadar uzanan kesintisiz yaşam izleri taşıdığını belirtiyor. Bu durum, kenti bölgede nadir örneklerden biri haline getiriyor.
Mörel, Adada’nın antik ulaşım ağları içindeki önemli konumuna dikkat çekerek, “Kentimiz, Roma İmparatorluğu döneminde inşa edilen ana askeri yol olan Via Sebaste üzerinde yer almamakta ve bu hatta bağlı bir kol da değildir. Tamamen bağımsız bir güzergah üzerinde konumlanmıştır. Bu stratejik yol, kenti bölgesel ulaşımda önemli bir merkez ve kültürel bir kavşak noktası haline getirmiştir. Özellikle Aziz Pavlus’un seyahat ettiği rotaların bu bağımsız yol ağıyla kesişmesi, Adada’nın değerini artırmaktadır.” ifadelerini kullandı.
Mörel, Adada’dan başlayıp Sütçüler üzerinden Antalya’ya uzanan “Saint Paul Yolu”nun inanç turizmi açısından büyük bir hac yolunu temsil ettiğini belirtiyor. Kazı çalışmalarının 2021 yılından bu yana yoğunlaştığını vurgulayan Mörel, projelerin 2024 itibarıyla “Geleceğe Miras Projesi” kapsamına alındığını ve 2026 yılı itibarıyla bu çalışmaların güçlenerek devam ettiğini dile getirdi. Bu süreçte, inanç sistemlerindeki dönüşümü yansıtan mimari yapılar ve ‘katekümenlik’ olarak tanımlanan eğitim alanlarına dair somut arkeolojik verilere ulaşıldığını açıkladı.
Adada’nın en dikkat çekici yönlerinden biri de gelişmiş idari yapısı. Mörel, elde edilen bulguların kentteki tüm kamusal yapıların meclis kararıyla inşa edildiğini gösterdiğini, bunun da dönemin yerel yönetim anlayışının ne kadar ileri düzeyde olduğunu ortaya koyduğunu belirtti. Görkemli ve büyük ölçüde ayakta kalan yapılarıyla Adada, hem bilim dünyası hem de kültür turizmi açısından büyük bir öneme sahip.
