ABD’de market fiyatlarındaki yükseliş hız kesmiyor. Son yedi yılda gıda fiyatları yüzde 33 artarken, bu yükseliş son 50 yılın en büyük market fiyat artışı olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, pandemi döneminde başlayan fiyat artışlarının geçici olmadığını ve tüketicilerin artık yeni bir fiyat seviyesine alışmak zorunda kaldığını belirtiyor.
Dana kıyma fiyatı yüzde 79 yükseldi
ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS) verilerine göre, gıda enflasyonunun en dikkat çekici örneklerinden biri dana kıymada yaşandı. Haziran ayında dana kıymanın libre fiyatı 6,82 dolara yükselirken, bu rakam 2019’a kıyasla yüzde 79’luk artış anlamına geliyor.
“Fiyatlar kalıcı olarak yükseldi”
Kingsview Wealth Management ortağı Scott D. Martin, enflasyondaki yavaşlamaya rağmen market fiyatlarının eski seviyelerine dönmediğini söyledi.
Martin, tedarik zincirindeki aksaklıklar, iş gücü sıkıntısı, taşımacılık giderleri ve genel enflasyon baskılarının gıda fiyatlarını kalıcı olarak daha yüksek bir seviyeye taşıdığını ifade etti.
Pandemi sonrası yükseliş hızlandı
Resmi verilere göre ABD’de 2012-2019 döneminde gıda fiyatları yalnızca yüzde 6,4 artarken, pandemiyle birlikte yükseliş ivme kazandı. Ocak 2021 ile Ocak 2023 arasında fiyatlar yaklaşık yüzde 21 artış gösterirken, sonraki dönemde de yaklaşık yüzde 10 daha yükseldi.
Ukrayna savaşı ve hayvancılık etkisi
American Action Forum Başkanı Douglas Holtz-Eakin ise yüksek fiyatların arkasında ABD’de sığır sürülerinin azalması, hayvan hastalıkları, olumsuz tarım koşulları ve 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna savaşının bulunduğunu belirtti.
Tüketicilerin alışveriş alışkanlığı değişti
Artan maliyetler nedeniyle Amerikalılar daha ucuz market markalı ürünlere yönelirken, farklı marketlerde fiyat karşılaştırması yapıyor, indirim dönemlerinde toplu alışverişi tercih ediyor ve zorunlu olmayan gıda harcamalarını kısıyor. Uzmanlara göre yüksek gelir grubundaki tüketiciler de artık market harcamalarında çok daha dikkatli davranıyor.
Yeni zamlar bekleniyor
Uzmanlar, artan gümrük tarifeleri ile ulaştırma ve enerji maliyetlerinin gıda fiyatları üzerindeki baskıyı sürdüreceğini değerlendiriyor. Ekonomik Araştırmalar Servisi’nin tahminlerine göre ABD’de gıda fiyatlarının 2026 yılında yüzde 3,1, 2027 yılında da yüzde 3,1 oranında artması bekleniyor.
